Atak
astmy?

Dziecko z astmą w szkole

Jak co roku we wrześniu zaczyna się nowy rok szkolny.

Data publikacji:

Data ostatniej aktualizacji:

Jak co roku we wrześniu zaczyna się nowy rok szkolny. Do szkoły idą zarówno dzieci zdrowe, jak i te chorujące przewlekle np. na astmę.  Takich dzieci, jak wynika z danych epidemiologicznych, jest coraz więcej. 1

Wysłanie do szkoły dziecka chorego na astmę zawsze stanowi dla rodziców pewien stres. Zastanawiają się, czy nie zaszkodzi mu przebywanie w tak dużej grupie uczniów, a jednocześnie kontakt z tak wieloma bakteriami i alergenami, czy poradzi sobie w sytuacji kryzysowej.

Przygotowanie

Aby zmniejszyć obawy zarówno swoje jak i dziecka warto do takiego wydarzenia dobrze się przygotować.

Przede wszystkim należy omówić najważniejsze rzeczy z dzieckiem. Musi rozumieć istotę swojej choroby i pamiętać, że zawsze ma mieć przy sobie inhalator z szybko działającym lekiem rozszerzającym oskrzela. Najlepiej, jeżeli może mieć przy sobie także telefon, aby w razie potrzeby szybko zadzwonić do rodzica czy opiekuna.

Emocje

Pamiętajmy, że dla dziecka choroba to nie tylko dolegliwości fizyczne, ale też problem emocjonalny. Z badań wynika, że prawie połowa dzieci nie rozmawia z rodzicami o swojej chorobie, a jedna czwarta z nich wstydzi się swoich dolegliwości. Bywa, że dzieci chore na astmę czują się słabsze od rówieśników odczuwają dolegliwości przy zabawie, mają problemy w uprawianiu sportu, co może negatywnie wpływać na relacje z rówieśnikami. Dzieci chore na astmę także częściej niż ich rówieśnicy opuszczają zajęcia szkolne i wymagają hospitalizacji. Duszność czy nasilony kaszel zaburzają codzienne funkcjonowanie dziecka, mogą powodować zaburzenia jakości i długości snu, a co za tym idzie senność w ciągu dnia i trudności w koncentracji uwagi. Może to prowadzić w konsekwencji do problemów z nauką. 2,3

Warto poinformować szkołę – nauczycieli, dyrekcję lub przynajmniej wychowawcę o chorobie dziecka. Umożliwi to dostosowanie do jego potrzeb pewnych zajęć, sposobów postępowania i szybkie udzielenie pomocy w razie potrzeby.

Zajęcia wychowania fizycznego

Dla rodziców często dylematem bywa to, czy dziecko chore na astmę powinno uczestniczyć w zajęciach W-F. Zalecenia postępowania w astmie mówią, że jeżeli ogólny stan zdrowia dziecka na to pozwala, powinno ono uczestniczyć w zajęciach wychowania fizycznego. Dzieci chore na astmę mogą bez problemu uprawiać krótkie biegi, gimnastykę, brać udział w grach zespołowych (siatkówka, piłka nożna, ręczna, koszykówka) i uprawiać większość sportów zimowych.

Większość dzieci dobrze toleruje także zajęcia na basenie, ale niektóre mogą zareagować dusznością z powodu dużego stężenia pleśni, chloru, czy ozonu w powietrzu. Należy wtedy natychmiast podać dziecku lek rozkurczowy i opłukać skórę i śluzówki wodą bez chloru np. mineralną z butelki.

Bardzo ważne jest uprzedzenie nauczyciela W-F, że dziecko, które ma objawy po wysiłku powinno przed lekcją przyjąć dodatkową dawkę leku rozkurczowego, a w przypadku wystąpienia duszności podczas zajęć odpocząć i również wziąć lek rozkurczowy.

Okresowo uczeń chory na astmę może wymagać ograniczenia aktywności fizycznej i dostosowania ćwiczeń do stanu zdrowia – np. w okresie pylenia roślin dzieci z pyłkowicą nie powinny ćwiczyć na wolnym powietrzu. Astma oskrzelowa wyklucza też biegi na długich dystansach i ćwiczenia wymagające długotrwałego, ciągłego wysiłku.

Pamiętajmy, że prawidłowo dobrany do możliwości dziecka wysiłek fizyczny przyczynia się do zwiększenia pojemność płuc i sprawia, że dziecko lepiej znosi okresy zaostrzeń choroby.

Alergie pokarmowe

Kolejnym problemem, z którym borykają się rodzice wysyłający do szkoły (i nie tylko) dziecko z astmą są alergie pokarmowe. Dziecko z alergią pokarmową powinno dostać od rodziców informację na piśmie – najlepiej mieć przy sobie zawsze karteczkę z wypisanymi produktami, które mogą spowodować objawy. Taką listę należy stworzyć razem z lekarzem alergologiem opiekującym się dzieckiem. Ważne jest to szczególnie jeżeli dziecko je obiady w szkole, uczestniczy w szkolnych lub pozaszkolnych imprezach i podczas wycieczek.

Porady praktyczne

Jeżeli chodzi o codzienne funkcjonowanie ucznia chorego na astmę w szkole, warto zwrócić uwagę nauczycieli na przestrzeganie kilku zasad:

Wychowawca klasy, znając czynniki mogące zaostrzyć chorobę, może np. pomóc przy przyjmowaniu leków czy przypomnieć dziecku o konieczności unikania alergenów na które jest uczulone. 3

Zgodnie z obecnymi zaleceniami terapii astmy należy dążyć do uzyskania takiej kontroli choroby, aby dziecko mogło funkcjonować w swoim środowisku tak samo, jak dziecko bez astmy – uczestniczyć bez problemu w zabawie i aktywności fizycznej bez objawów duszności, czy kaszlu. 2

Współdziałanie rodziców z nauczycielami i lekarzem prowadzącym może dać dziecku z astmą możliwość normalnego, prawidłowego funkcjonowania w środowisku szkolnym.

Materiał wewnętrzny Chiesi

  1. Balińska-Miśkiewicz W „Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne”. Farm Pol, 2010, 66(7): 504-513
  2. Mastalerz-Migas A i in., „Funkcjonowanie dzieci z astmą oskrzelową w porównaniu z dziećmi potencjalnie zdrowymi”, Family Medicine & Primary Care Review 2011, 13, 2: 178–180
  3. Kulus M, „Dziecko z astmą w szkole i przedszkolu, Informacje dla pedagogów i opiekunów”, Centrum Metodyczne Pomocy Psychologiczno-Pedagogicznej, Warszawa 2009