Atak
astmy?

Astma oskrzelowa u dzieci – skąd się bierze?

Data publikacji:

Data ostatniej aktualizacji:

Astma oskrzelowa to najczęstsza choroba przewlekła występująca u dzieci 1. Pojawia się w różnym wieku, jednak w pierwszych latach jej diagnostyka jest szczególnie utrudniona. Wynika to z odmiennej budowy anatomicznej układu oddechowego małych dzieci, a także niedojrzałości układu odpornościowego. Skąd jednak bierze się ta choroba u najmłodszych? Dlaczego szybka diagnostyka jest ważna w przebiegu leczenia? Wyjaśniamy.

Astma jako choroba może mieć dwa główne podłoża: atopowe i nieatopowe. To pierwsze oznacza, że zachorowanie jest wynikiem ekspozycji na działanie konkretnych alergenów, na które pacjent jest podatny. Nieatopowe – zgodnie z nazwą – nie jest powiązane z reakcją alergiczną.

Dzieci częściej chorują na pierwszy typ, jednak może się również pojawić u nich astma niealergiczna. Wystąpieniu choroby sprzyja szereg czynników.

Co może zwiększyć ryzyko astmy u dziecka?

Obecnie szacuje się, że astma jest problemem ok. 20% dzieci z dużych miast w Polsce w wieku 6-7 lat i 10,5% w grupie wiekowej 13-14 lat. Jak więc widać, jest to spory odsetek, który może budzić niepokój. Warto zatem wiedzieć, jakie czynniki zwiększają prawdopodobieństwo pojawienia się tej choroby.

Badania dowodzą, że astma jest chorobą, która ma podłoże genetyczne. Jej dziedziczenie jest poligenowe, co oznacza, że warunkuje je nie jeden, a wiele genów.

W pierwszych latach życia obserwuje się większą tendencję do pojawiania się astmy u chłopców niż u dziewczynek. Statystyki wyrównują się w okresie dojrzewania, natomiast w grupie wiekowej osób, które osiągnęły już dojrzałość, astma częściej dotyka kobiety.

Dzieci, które wejdą w okres dojrzewania wcześniej niż rówieśnicy, są bardziej narażone na pojawienie się astmy.

To kolejny czynnik, który sprzyja zachorowaniu na astmę.

Ich ujawnienie się na wczesnym etapie życia, podobnie jak pojawienie się atopowego zapalenia skóry lub alergicznego nieżytu nosa to również objawy, które mogą poprzedzać wystąpienie astmy. Mowa wówczas o tzw. marszu alergicznym.

Zgodnie z zaleceniami WHO, dziecko do ukończenia 6. miesiąca życia powinno być karmione wyłącznie mlekiem matki. Jednym z efektów jest obniżone ryzyko zapadania na alergię w okresie wczesnodziecięcym.

Badania wykazały, że dzieci, które w 1. roku życia były leczone antybiotykami, mogą wykazać większą podatność na wystąpienie astmy 2.

Zakażenia dróg oddechowych niektórymi patogenami, np. rinowirusami czy wirusami grypy mogą skutkować wystąpieniem zaostrzeń astmy, a nawet być czynnikiem jej wystąpienia.

Ekspozycja dziecka na różnego rodzaju zanieczyszczenia i alergeny może skutkować pojawieniem się objawów astmy. Szczególnie groźne są: dym tytoniowy (również w okresie rozwoju płodowego dziecka), zanieczyszczenia powietrza (w tym smog i spaliny, a także zanieczyszczenia domowe, w tym kurz), a także alergeny powietrznopochodne, np. pyłki kwiatów, drzew, zarodniki grzybów pleśniowych, roztocza, sierść zwierząt.

Warto też wskazać, że:

Dlatego tak ważne jest dokładne zbadanie przyczyny, która doprowadziła do pojawienia się choroby. To pierwszy krok w stronę wdrożenia optymalnego leczenia oraz uregulowania trybu życia tak, by ograniczyć występowanie ataków do minimum.

Jak wygląda diagnostyka astmy u małych dzieci?

Zdiagnozowanie astmy u małych dzieci jest poważnym wyzwaniem dla lekarza. Choć objawy choroby u dziecka są podobne jak te u osób dorosłych – występują: świszczący oddech, kaszel (zwłaszcza nocą), duszność – są one trudniejsze do zaobserwowania. Małe dziecko nie jest do końca świadome tego, jak powinno funkcjonować jego ciało, a na najwcześniejszym etapie życia nie jest w stanie się poskarżyć. Co więcej, symptomy nie muszą być bardzo intensywne i gwałtowne, przez co rodzice nie zauważają problemów z kaszlem nocnym czy dusznością w trakcie wysiłku fizycznego.

Dlatego diagnostyka astmy u małych dzieci jest prowadzona głównie na podstawie obrazu klinicznego. Postawioną diagnozę potwierdza poprawa stanu małego pacjenta po podaniu wziewnych glikokortykosteroidów i innych leków na astmę.

Niemniej jednak, im wcześniej dojdzie do potwierdzenia choroby i wdrożenia odpowiedniego leczenia, tym niższe prawdopodobieństwo powstania zaburzeń rozwoju układu oddechowego dziecka. Szybko rozpoznaną astmę można w pełni kontrolować – pod warunkiem, że dziecko oraz jego rodzice będą przestrzegać zaleceń lekarza.

Źródła:

  1. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych. Farmacja Pol. 65(11), 2009, s. 794-796.
  2. Balińska-Miśkiewicz 2010. Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne. Farmacja Pol. 66(7), 504-513.

Tagi

astma u dzieci, astma oskrzelowa, przyczyny astmy, ryzyko astmy, inhalatory dla dzieci

Materiał wewnętrzny Chiesi
Konsultacja merytoryczna – dr n. med. Piotr Dąbrowiecki.

  1. https://www.europeanlung.org/pl/choroby-płuc-i-informacje/choroby-płuc/astma-wieku-dziecięcego
  2. Za: W. Balińska-Miśkiewicz 2010. Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne. Farmacja Pol. 66(7), s. 506.