Atak
astmy?

Kto choruje na astmę – statystyki

Astma oskrzelowa to jedna z najpowszechniejszych chorób cywilizacyjnych XXI wieku. WHO ocenia, że choruje na nią ok. 339 mln osób na świecie, a liczba ta zwiększa się z roku na rok. Pytanie więc: kto jest bardziej narażony na zachorowanie? Jak wyglądają statystyki? Oto najważniejsze informacje.

Data publikacji:

Data ostatniej aktualizacji:

Astma to choroba, którą w dużym stopniu warunkują predyspozycje genetyczne, ale to tylko jedna strona medalu. Drugą jest obecność czynników, które wywołują nadwrażliwość oskrzeli i prowadzą do powstania ich przewlekłego stanu zapalnego.  Pewne jest jedno: liczba osób chorych na astmę nieustannie się zwiększa. Jeszcze na początku XX wieku statystycznie z tym schorzeniem zmagało się 0,5% badanych. Jednak obecnie ten odsetek wzrósł. Szacuje się, że astmę może mieć nawet co 7. dziecko na świecie, a WHO przewiduje zwiększenie się liczby chorych o kolejne 100 mln osób na świecie do 2025 roku.

W Polsce na astmę choruje ok. 8% dzieci oraz 5-7% osób dorosłych. Obecnie łączna liczba chorych – zarówno zdiagnozowanych, jak i niezdiagnozowanych, jest szacowana na ok. 4 mln.

Co zwiększa prawdopodobieństwo zachorowania na astmę?

Chociaż współczesna medycyna nie jest w stanie precyzyjnie i jednoznacznie wskazać, kto zachoruje na astmę, istnieje szereg czynników, które zwiększają to ryzyko. Oto te najczęściej wymieniane.

W pierwszej dekadzie życia chłopcy są bardziej podatni na zachorowanie na astmę niż dziewczynki. W okresie dojrzewania prawdopodobieństwo rozwinięcia się tej choroby jest podobne u dzieci obu płci, natomiast po osiągnięciu dojrzałości płciowej to kobiety są bardziej narażone na wystąpienie astmy.

Warto też podkreślić, że astma jest częstszą przyczyną śmierci u kobiet niż u mężczyzn.

Astma to choroba indukowana najczęściej przez konkretne czynniki środowiskowe – określone alergeny, a także zanieczyszczenie powietrza. Z informacji przygotowanych przez Global Asthma Network na podstawie międzynarodowego badania ISAAC wynika, że problem z astmą dotyczy w dużej mierze osób mieszkających w krajach wysoko rozwiniętych – wzrost zachorowań jest wiązany z postępem technologicznym oraz towarzyszącym mu coraz większym zanieczyszczeniem powietrza.

Przykładowo, w Wielkiej Brytanii oraz w Nowej Zelandii z astmą zmaga się ponad 20% 13-14 latków. Dla porównania w Indonezji jest to ok. 5-10%. Bardziej narażone na zachorowania mogą być też osoby mieszkające na silnie uprzemysłowionych terenach, co wiąże się z większym zanieczyszczeniem powietrza, smogiem, narażeniem na pyły.

Badania związku pochodzenia etnicznego z prawdopodobieństwem zachorowania na astmę były prowadzone w USA. Wynika z nich, że Afroamerykanie mogą być bardziej narażeni na tę chorobę niż osoby rasy kaukaskiej – ze schorzeniem zmagało się ok. 13,4% czarnoskórych dzieci w Stanach Zjednoczonych i tylko nieco ponad 7% dzieci rasy kaukaskiej.

Światowa Organizacja Zdrowia zaleca karmienie dziecka wyłącznie pokarmem matki do 6. miesiąca życia. Niesie to za sobą wiele korzyści dla zdrowia niemowlęcia, a badania pokazują, że jedną z korzyści jest obniżenie ryzyka wystąpienia astmy dziecięcej.  Zagrożeniem dla dziecka może być też palenie papierosów przez matkę, gdy była w ciąży, a także ekspozycja na dym papierosowy w pierwszych latach życia.

Prawdopodobieństwo wystąpienia astmy atopowej zwiększa również obecność innych alergii – np. pokarmowej czy atopowego zapalenia skóry.

U dorosłych astma może się pojawić w wyniku długotrwałej ekspozycji na czynniki szkodliwe w pracy – wówczas mowa o astmie zawodowej.

Śmiertelność wśród chorych na astmę

Warto przyjrzeć się bliżej również danym dotyczącym śmiertelności wśród osób chorych na astmę. Szacuje się, że jest ona bezpośrednią przyczyną zgonu ok. 420 tys. osób rocznie na świecie, czyli ponad 1 tys. osób dziennie.

Wskaźnik śmiertelności jest wyższy w krajach rozwijających się niż w tych wysoko rozwiniętych. Wiąże się to bezpośrednio z niższymi standardami opieki zdrowotnej, a także słabszą dostępnością nowoczesnych leków, które pozwalają kontrolować objawy choroby. Dlatego jednym z kluczowych zaleceń GINA* jest zwiększenie dostępu do leków. Istotne jest także zwiększanie świadomości wagi regularnego ich zażywania – badania pokazują, że pacjenci mają tendencję do pomijania przyjmowania glikokortykosteroidów o działaniu przeciwzapalnym i zażywania jedynie beta-2-mimetyków, kiedy dojdzie do napadu choroby. Takie postępowanie może się przyczyniać do zaostrzenia stanu chorobowego, a co za tym idzie – zwiększać ryzyko przedwczesnej śmierci.

Mimo to, że astma staje się bardziej powszechna, życie z tą chorobą nie musi wiązać się z dużymi ograniczeniami – naukowcy coraz więcej wiedzą o mechanizmach tej choroby, a nowoczesne leki pozwalają ją kontrolować tak, aby była jak najmniej uciążliwa. Dlatego, jeśli nawet zmagasz się z astmą, możesz cieszyć się pełnią życia. Musisz jednak pamiętać o regularnym zażywaniu przepisanych Ci leków i stosowaniu się do zaleceń lekarza prowadzącego.

Materiał wewnętrzny Chiesi
Konsultacja merytoryczna: Dr n.med. Małgorzata Pietrusińska

Źródła:

  1. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/asthma
  2. https://www.aafa.org/asthma-facts/
  3. W. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych. Farmacja Pol. 65(11), 2009, s. 794-796.
  4. W. Balińska-Miśkiewicz 2010. Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne. Farmacja Pol. 66(7), 506-507.
  5. https://www.astma-alergia-pochp.pl/aktualnosci/254-swiatowy-dzien-astmy-2019
  6. G. M. Brożek, M. Nowak, W. Pierzchała, J. E. Zejda, Profil dorosłych chorujących na astmę w Polsce — wyniki badania PulmoScreen, Pneumonologia i Alergologia Polska 2012, t. 80, nr 5, s. 402–411.
  7. http://www.globalasthmareport.org/burden/burden.php
  8. http://www.globalasthmareport.org/burden/mortality.php

 

*GINA – The Global Initiative for Asthma, https://ginasthma.org/