Atak
astmy?

Czy z astmą można oddawać krew?

Krew jest niezbędna do życia. To ona odpowiada za transport tlenu do wszystkich komórek organizmu. Jej utrata może prowadzić do śmierci – to płyn ustrojowy, którego nie da się zastąpić żadnym innym. Nie da się go też wyprodukować. Dlatego jest prowadzonych wiele akcji zachęcających do oddawania krwi. Ty też chciałbyś to zrobić, ale zmagasz się z astmą? Zobacz, czy możesz zostać dawcą.

Data publikacji:

Data ostatniej aktualizacji:

Sam proces oddania krwi jest prosty – pobranie 450 ml płynu ustrojowego od dawcy trwa kilka minut i jest bezbolesne. Trzeba jednak mieć świadomość, że generuje on spore obciążenie dla organizmu – nawet dawcy, który jest w pełni zdrowy. To dlatego osoba, która oddała krew, nie może od razu zasiąść za kierownicą pojazdu ani wykonywać większego wysiłku fizycznego. Musi za to odpocząć, uzupełnić płyny oraz zjeść co najmniej pół tabliczki czekolady. Istnieją także istotne limity tego, jak często można oddawać krew – maksymalnie 6x w roku dla mężczyzn i 4x w roku dla kobiet, z zachowaniem 8-tygodniowych przerw między kolejnymi pobraniami.

Już sam ten opis unaocznia, że oddanie krwi dla astmatyka może stanowić wyzwanie. A zatem czy z astmą można oddać krew? Ogólna odpowiedź brzmi: NIE.

Kto może oddać krew?

Z uwagi na to, jak obciążający jest proces oddawania krwi, jest on obarczony licznymi restrykcjami. Dawcami mogą zostać wyłącznie osoby w wieku 18-65 lat, o wadze minimum 50 kg i BMI wynoszącym maksymalnie 35, w dobrym stanie zdrowia. Istnieje szereg czynników, które dyskwalifikują do oddawania krwi – albo tymczasowo, albo na stałe.

Przykładowo, krwi nie można oddawać przez 6 miesięcy po przejściu dużego zabiegu chirurgicznego lub po przetoczeniu krwi, a także przez 4 tygodnie po przejściu choroby zakaźnej. Na stałe z oddawania krwi są wykluczone osoby, które chorują m.in. na WZW, chorobę wieńcową, niewydolność krążenia, miażdżycę znacznego stopnia, cukrzycę czy jaskrę. Jednym z czynników dyskwalifikujących na stałe jest również czynna astma oskrzelowa.

Czynna astma, czyli jaka?

Astma oskrzelowa to choroba przewlekła, co oznacza, że nie da się jej do końca wyleczyć. Można ją jednak kontrolować – przyjmując leki i stosując się do innych zaleceń lekarza prowadzącego. Schorzenie ma bardzo zindywidualizowany przebieg – może się pojawić na różnych etapach życia, a także mieć rozmaite podłoże: tak alergiczne, jak i niealergiczne.

Astma często rozpoczyna się w wieku dziecięcym – nawet poniżej 5. roku życia. U dzieci ma głównie podłoże atopowe. Wcześnie wykryta i właściwie leczona, daje się kontrolować. Co więcej, nawet u 40-60% pacjentów w wieku szkolnym i w okresie dojrzewania dochodzi do remisji choroby. Oznacza to, że wszystkie jej objawy ustępują, co sprawia, że lekarz może zadecydować nawet o zaprzestaniu podawania leków przeciwzapalnych. Stan uśpienia choroby może trwać od kilku miesięcy do kilkudziesięciu lat – nawet do końca życia. Nie oznacza to jednak, że astma została wyleczona. W okresie remisji nie jest jednak w czynnej postaci. W tym czasie astmatyk powinien pozostawać pod stałą kontrolą lekarza. Wówczas może zostać zakwalifikowany jako dawca krwi.

Jednak kiedy astma ma postać czynną – tj. pacjent przyjmuje stale leki i jest narażony na doświadczanie napadów choroby – nie ma możliwości oddawania krwi.

W przypadku osób z astmą lub z niewyjaśnionym epizodem duszności do oddania krwi można być zakwalifikowanym po upływie co najmniej 5 lat od występowania objawów i zakończenia leczenia.

Dlaczego z czynną astmą nie można oddawać krwi?

Astma to choroba układu oddechowego. Warto pamiętać, że prawidłowe funkcjonowanie płuc i oskrzeli warunkuje dostarczenie do serca, a następnie – z krwią – do każdej komórki organizmu odpowiedniej ilości tlenu. Jest on „paliwem” niezbędnym do życia.

Z uwagi na upośledzenie układu oddechowego, u osoby chorej na czynną postać astmy oskrzelowej pobranie krwi bywa ryzykowne. Może obniżyć zdolność do transportu tlenu, a co za tym idzie – negatywnie wpłynąć na ogólny stan pacjenta. Drugim problemem są stale przyjmowane przez astmatyków leki. Glikokortykosteroidy mogą zamaskować obecność infekcji w organizmie dawcy podczas badania pobranej od niego krwi. Jeśli taka zainfekowana krew trafiłaby do biorcy, mogłaby być dla niego niebezpieczna.

To wystarczające powody, aby wykluczyć astmatyka z oddawania krwi. Dlatego, jeśli zmagasz się z tą chorobą, nie próbuj wprowadzać w błąd medyków i ukrywać astmy, aby zostać dawcą – to może być niebezpieczne zarówno dla Ciebie, jak i dla późniejszego biorcy.

Materiał wewnętrzny Chiesi
Konsultacja merytoryczna Dr n.med. Małgorzata Pietrusińska

Źródła:

  1. http://ckikmsw.pl/faq/
  2. http://www.krwiodawstwo.pl/26/jak-zostac-krwiodawca
  3. https://www.gov.pl/web/nck/dyskwalifikacje
  4. https://www.europeanlung.org/assets/files/pl/individual_infographics_polish/adult_asthma_info_pl.pdf
  5. W. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych. Farmacja Pol. 65(11), 2009, s. 794-796.
  6. https://www.mp.pl/pacjent/astma/lista/84310,czy-jesli-nie-mam-teraz-objawow-astmy-to-oznacza-ze-sie-z-niej-wyleczylem
  7. K. Woicka-Kolejwa, Ocena klinicznych i immunologicznych predyktorów remisji astmy wczesnodziecięcej. http://lekarski.umed.lodz.pl/wp-content/uploads/2019/01/Streszczenie-lek.-K.-Woicka-Kolejwa.pdf
  8. https://www.pharmaceutical-journal.com/cpd-and-learning/learning-article/question-from-practice-do-my-medicines-mean-i-cant-give-blood/11121997.article?firstPass=false
  9. https://www.transfusionguidelines.org/dsg/wb/guidelines/as002-asthma
  10. http://www.krwiodawstwo.pl/26/jak-zostac-krwiodawca