Atak
astmy?

Co powoduje zaostrzenie objawów astmy?

Data publikacji:

Data ostatniej aktualizacji:

Astma jest chorobą przewlekłą. Oznacza to, że nie da się jej do końca wyleczyć. Można ją jednak kontrolować – tak, aby zredukować przykre objawy związane z kaszlem, świszczącym oddechem i dusznością. Są jednak czynniki, które sprzyjają zaostrzeniu objawów astmy. Na co zwrócić uwagę i czego unikać? Podpowiadamy.

Skąd bierze się astma?

Astma może mieć podłoże alergiczne, ale także być wywoływana innymi czynnikami – np. szkodliwym środowiskiem pracy, jak również pojawić się po przejściu innej choroby układu oddechowego (zwłaszcza u osób dorosłych). Bezpośrednią przyczyną są zmiany zapalne następujące i rozwijające się długotrwale w oskrzelach, a także wywołany nimi remodeling dróg oddechowych, w tym wzrost grubości ścian oskrzeli. To wszystko prowadzi do pojawiających się objawów w postaci świszczącego oddechu, napadów kaszlu, duszności oraz uczucia ucisku w klatce piersiowej.

Objawy te mogą mieć różną intensywność – uzależnioną zarówno od stopnia upośledzenia układu oddechowego , jak również od trybu życia pacjenta..

Co oznacza zaostrzenie astmy?

Zanim przejdziemy do wyliczenia czynników, które mają wpływ na nasilenie objawów astmy, warto zdefiniować samo pojęcie „zaostrzenie”. Co należy przez nie rozumieć? Występuje ono w sytuacjach, gdy pacjent zauważa, że:

Jeśli wystąpi u ciebie jeden lub kilka spośród tych symptomów, jak najszybciej umów się na konsultację ze swoim lekarzem.

Co może powodować zaostrzenie objawów astmy?

Co może doprowadzić do tego, że astma się nasila? Czynników, które sprzyjają nasileniu dolegliwości, jest wiele. Mogą się różnić w zależności od wieku pacjenta, podłoża astmy, a także ogólnie pojętego stylu życia. Oto przegląd tych najważniejszych.

To najczęstsza przyczyna nasilenia objawów chorobowych. Jeśli pacjent nie przyjmuje leków w dawkach zaleconych mu przez lekarza, a zwłaszcza steroidów wziewnych o działaniu przeciwzapalnym, może dojść do pogłębienia problemu z astmą. Należy pamiętać, że leki powinny być przyjmowane regularnie, zgodnie ze wskazaniem lekarza, a nie tylko, gdy nastąpi atak choroby.

Mówiąc o niewłaściwym przyjmowaniu leków, nie sposób nie wspomnieć o błędach popełnianych przez pacjentów przy stosowaniu inhalatorów. Jednym z częstszych jest niewykonanie długiego i głębokiego wydechu przed wdychaniem leku wziewnego. Aby lek mógł zadziałać – musi się dostać się do oskrzeli, szczególnie tych o małych rozmiarach, znajdujących się głęboko w płucach. Należy również wstrzymać oddech po przeprowadzeniu inhalacji tak, aby zdeponować maksymalną dawkę leku w płucach.

Dym papierosowy jest jednym z typowych czynników uwrażliwiających układ oddechowy.
Nabłonek wyścielający oskrzela chorych na astmę jest często uszkodzony i odsłania głębsze warstwy ściany oskrzeli, dlatego są one bardziej wrażliwe na czynniki drażniące.

Palenie tytoniu, jak również przebywanie w zadymionym pomieszczeniu może się więc przyczynić do nasilenia  objawów astmy i wystąpienia nagłego ataku duszności.

Najczęściej astma ma podłoże alergiczne, a jej objawy są indukowane wówczas, gdy pacjent ma kontakt z uczulającym alergenem. Dlatego tak ważne jest dokładne zdiagnozowanie chorego na astmę i wskazanie „winowajcy”. To pozwala ograniczyć kontakt ze szkodliwymi substancjami, a w efekcie – zapewnia łagodny przebieg tej przewlekłej choroby.

Problem może się pojawić, gdy pacjent nagle jest narażony na szkodzący mu alergen. Takim przykładem może być sytuacja, w której chory na astmę wyjeżdża na wakacje. O ile w hotelach i pensjonatach poszewki pościeli są zmieniane zawsze przed przyjęciem nowych gości, o tyle już same kołdry i poduszki – nie. Dlatego mogły się w nich namnożyć roztocza. Jeśli to one są czynnikiem uczulającym, pacjent może doświadczyć pogorszenia stanu zdrowia.

Astma oskrzelowa wiąże się z nadwrażliwością oskrzeli. Dlatego, jeżeli chorego na astmę dotknie infekcja o podłożu wirusowym lub bakteryjnym, może to doprowadzić do zaostrzenia się objawów.

Mogą nasilić objawy astmy zwłaszcza wówczas, gdy ma ona podłoże atopowe – wchodząc w reakcję z alergenami wziewnymi. Przykładowo, w skorupiakach (np. ślimakach i krewetkach) znajdują się alergeny podobne pod względem chemicznym do alergenów roztoczy kurzu domowego, a uczuleni na pyłki traw i ziół mogą doznawać nasilenia astmy po spożyciu kiełków pszenicy, orzechów, selera czy kiwi. Dlatego warto omówić ze swoim lekarzem zalecenia dietetyczne.

Na nasilenie astmy mogą mieć również wpływ: stres, silne emocje, a także zanieczyszczenie powietrza. Jak zatem widać, zestaw czynników sprzyjających nasileniu dolegliwości jest duży. Dobra wiadomość jest taka, że większości z nich możesz uniknąć, prowadząc rozsądny i higieniczny tryb życia.

Tagi

zaostrzenie objawów, zaostrzenie astmy, alergeny, atak astmy, przyczyny ataków astmy

Materiał wewnętrzny Chiesi
Konsultacja merytoryczna: dr n. med. Piotr Dąbrowiecki

  1. W. Balińska-Miśkiewicz, Diagnostyka i leczenie astmy oskrzelowej u osób dorosłych. Farmacja Pol. 65(11), 2009, s. 794-796.
  2. W. Balińska-Miśkiewicz, Astma oskrzelowa u dzieci – odrębności diagnostyczno-terapeutyczne. Farmacja Pol. 66(7), 2010, 506-507.
  3. A. Grzywa-Celińska, P. Lachowska-Kotowska1, A. Prystupa, R. Celiński, M.Kotowski, Astma i stan astmatyczny w codziennej praktyce lekarskiej, Medycyna Ogólna i Nauki o Zdrowiu, 2013, t. 19, nr 4, 2013, s. 397-402.